BAĞIMLILIĞA KARŞI EN ETKİLİ KALKAN: İRADE

İnsanoğlunu diğer varlıklardan ayıran en büyük özellik akıl ve iradedir. Bu özellikler insanı hayvanlardan ve diğer varlıklardan üstün kılar. İnsanı insan yapan bu olgular ancak amacına uygun kullanıldığında istenilen sonuçları verir.

Bağımlılık süreci, yaşanılan sorunların katlanılmaz bir hal alması, kişinin sorunlarla baş edememesi, ailesinde ve çevresinde sağlıklı bağ kuracak, kişiyi anlayacak, derdini dinleyecek kimsenin olmaması, manevi anlamda bir boşluğa düşmesi vb. sebeplerle gerçekleşir. Bu durumda olan kişilerin olayları mantık çerçevesinde değerlendirmesi pek mümkün olmaz. Ya öfke ile hareket ederler ya da duygusal düşünüp yanlış kararlar verebilirler. Bu da onları içinden çıkamayacakları bir girdaba sürükleyebilir.

Bu tehlikeli girdaba düşülmemesi için kullanılacak en etkili kalkanlardan biri iradedir. Kişi güçlü bir iradeye sahip ise sorunlara karşı mücadele eder, hemen pes etmez, çare bulma arayışına girer. Ancak irade konusunda da zayıf ise zaten dört bir yandan maruz kaldığı zehirli oklar onu kalbinden vurur. Kalpten vücuda yayılan zehir kişiyi ele geçirir, kişi geri dönüşü çok zor olan bir sürece girer.

İstatistiklere bakıldığında maalesef bu sürece giren insanların sayısının giderek arttığı görülmektedir. 2020 Dünya Uyuşturucu Raporu’nun 2018 yılına ait verilerine göre, dünya genelinde tahmini 269 milyon uyuşturucu madde kullanıcısı mevcuttur.

2018 yılı türlere göre dünya tahmini uyuşturucu madde kullanımı[1]

Esrar 192 milyon kişi

Opioid 58 milyon kişi

Kokain 19 milyon kişi

Amfetamin 27 milyon kişi

Damar içi madde kullanımı (enjekte) yoluyla toplamda 11 milyon kişiye çeşitli hastalıklar bulaşmıştır. Bunlardan bazıları;

PWID HIV 1,4 milyon kişi

Hepatit C 5,5 milyonu kişi

Hepatit C + HIV 1,2 milyon kişi

Bu rakamlar toplumdaki sorumluluk sahibi insanları tedirgin etmeli, harekete geçirmelidir. İnsanlığın bağımlılık konusunda verdiği bu imtihanda toplum yararına faaliyet gösteren bütün yapılar seferber olmalıdır. Ülkemizin uyuşturucu ticaretinde transit ülke konumunda olması bizi biraz daha tedirgin etmelidir.

Bu tehlike henüz doğmayan bebekleri dahi ilgilendirmektedir. Körpe zihinlerin bulandırılmasını önleyecek, zehirli oklara karşı kalkan görevi görecek olgun iradenin sağlamlaştırılmasıdır.

Her ferdin kendisini tanıması, doğasını bilmesinden dolayı iradesini güçlendireceği yollar farklı olabilir. Ancak herkeste etki gösterecek ortak yollar da vardır. Bunlara kısaca değinelim.

Güçlü İrade Sahibi Olmak İçin İzlenebilecek Yollar:

Bir Amaç İçin Yaşamak

Öncelikle kişinin yaşama dair amaçlarının olması gerekir. İnsan amaçlarını elde etmek için yaşar, tüm hayatını bu amaçlar üzerine kurar. Bundan dolayı bu amaçların yaratılış gayesine ve fıtrata uygun olması gerekir ki bütün bir yaşam boşa geçirilmiş olunmasın. Kişi niçin yaratıldığını, niçin yaşadığını, kimi razı etmeye çalıştığını düşünmeli, idrak etmeli ve buna göre amaçlarını belirlemelidir. Kişiyi hayata bağlayacak, zihnini ve gönlünü diri tutacak, kişinin uğrunda ömrünü tüketeceği amaçlarını belirlemesi oldukça kıymetlidir.

Yaşanılan sorunlar bir dağ kadar olup kişiyi bağımlılık döngüsünün eşiğine sürüklediğinde “Ben bu dağı aşarım çünkü benim amaçlarım bu dağdan daha büyüktür!” diyebilecek amaçları olmalı kişinin.

Amacı olan insanların yaşama sebepleri, amaçlarına ulaşmaktır. Bu, onları karşılarına çıkan engelleri aşma konusunda irade sahibi yapar. Hiçbir amacı olmayan kişinin yaşama sebebi de yoktur.

Düşünelim; hangi amaç için yaşıyoruz?

Amaca Götürecek Hedefler Koymak

Amaçlar belirlendikten sonra ikinci olarak bu amaçlara götürecek hedefler konulmalıdır. Amaçlar ana yol gibidir, hedefler ise tali yol. Tali yoldan geçilmeden hiçbir ana yola ulaşılmaz. Dolayısıyla tek başına amaçların varlığı bir şey ifade etmez. “Amacım şunları yapmaktır.” diyen kişi bu amaca götürecek bir hedef koymadıysa amacında samimi olmayabilir ya da amacını tam anlamıyla benimseyememiştir.

Hedefler amaçlara adım adım ulaşmayı sağlar. Hedeflere ulaşıldıkça kişi başarılı olmanın mutluluğunu yaşar, yeni hedeflere yönelir. Bundan dolayı kişi kendisi için ya da sorumluluk alanındaki kişiler için hedef belirlerken ilk başta küçük, elde edilebilir, ulaşılabilir, uzun soluklu olmayacak hedefler koymalıdır. Bu şekilde hedeflere rahatlıkla ulaşılacak, kişinin motivasyonu artacak, kişi yeni hedefler için daha iştiyaklı olacaktır. Böylece kişi disipline olacak, düzenli bir hayata kavuşacak, amaçlarını gerçekleştirme yolunda hedefleri peşinden koşan, güçlü irade sahibi bir kişiliğe kavuşacaktır.

Hedefler belirlenirken dikkat edilmesi gereken bir husus da hedeflerin kişilere uygun olacak şekilde belirlenmesidir. Çünkü yanlış belirlenecek hedefler başarısızlığa sebep olabilir. Tekrar eden başarısızlıklar kişide motivasyon kaybına, bunun neticesinde de irade zayıflığına yol açabilir.

Bu konuda ailelerin bilhassa dikkat etmesi gerekir. Ebeveynler zamanında yapamadıkları, vakit bulamadıkları maddi ya da manevi konularda eksiklik, pişmanlık hissedebilirler. Çocuklarının aynı duyguları yaşamamaları için kendi yapamadıklarını çocukları üzerinden yapmaya çalışabilirler. Veya kendilerinin başarılı oldukları alanlara çocuklarını yönlendirmek isteyebilirler. Çocuğunun geleceğini düşünmek elbette ki ebeveynin en doğal hakkıdır. Ancak atılacak yanlış adımlar, kendilerini üzecek sonuçlara sebep olabilir. Bunların yaşanmaması için çocuklar iyi analiz edilmeli, bu konuda destek alınmalı, çocukların düşünceleri öğrenilmeli hangi alana yatkın gözüküyorlarsa o alana yönlendirilmelidirler.

Düşünelim; bizi amacımıza götürecek hedeflerimiz nelerdir?

Mücadele Ruhuna Sahip Olmak

Amaçlar belirlendi, hedefler koyuldu. Son olarak yapılması gereken belirlenen hedefleri gerçekleştirmek için çalışmak, çaba sarf etmek, mücadele vermektir. Mücadeleyi başlatacak, sürdürecek, arttıracak faktörlerin başında hedefler gelir. Hedeflerin ulaşılabilir olması mücadeleyi başlatır, yeni hedefler mücadeleyi sürdürür, büyük hedefler ise mücadeleyi arttırır. Mücadelenin ruh kazanması ise amaçların kanıksanmasına bağlıdır. Belirlenen amaçlar, odaklanan hedefler fıtrata, kişiliğe uygun ise; bunların kişiyi ulaştıracakları menzil kıymetli ise o zaman mücadele davaya dönüşür. Dava, kişiyi dert sahibi yapar, mücadelesinde ruh kazanmasını sağlar.

Bu mücadele ruhu kişinin sürekli diri kalmasını, yılmamasını, usanmamasını, hiçbir zaman pes etmemesini sağlar. Hedeflerini unuttuğunda mücadelesinin biteceğini, ruhsuz bir bedene dönüşeceğini bilir.

Mücadele ruhu kazanan kişinin iradesinin güçlenmesi değil örnek alınması konuşulur.

Düşünelim; mücadele ruhumuzu kimlerden ve nelerden alıyoruz?

İradesini kaybeden kişi yönünü kaybeder, rüzgârın savurduğu yöne doğru hareket eder. İrade sahibi kişiler hayatlarını esen rüzgârın belirsizliğine bırakacak kadar gafil değillerdir. Topluma yön verecek kişiler esecek yeli bekleyenler değil yaptıklarıyla yel estiren liderlerdir.

Güçlü irade konusunda örnek alınacak liderlerin taşıması gereken bazı vasıflar:

b

Lider, akıl ve irade sahibi olan kişidir.

Lider, yaşama dair amacı olan kişidir.

Lider, kısa, orta ve uzun vadede hedefleri olan kişidir.

Lider, misyon ve vizyon sahibi kişidir.

Lider, düşünce ve fikir adamıdır.

Lider, amel ve aksiyon adamıdır.

Lider, hareket ve metod adamıdır.

Lider, strateji ve plan sahibidir.

Lider, üreten ve geliştirendir.

Lider, ufuk sahibi, ufuk açandır.

Lider, davası olan kimsedir.

Lider, geçmişte takılan değil geleceğe umutla bakandır.

Lider, topluma yön verecek çalışmalara imza atan kişidir.

Lider, umudunu yitiren fertlere umut verendir.

Lider, mesuliyetlerinin farkında olan, gaflete düşmeyendir.

Lider, nasihat alan, nasihat veren kişidir.

Lider, hak mücadelede pes etmeyen kişidir.

Lider, feraset sahibi olup yapacağı işleri etraflıca düşünen kişidir.

Lider, nefsine göre değil maslahata göre hareket edendir.

Lider, ben merkezli değil biz merkezli düşünendir.

Lider, sadece kendisinin değil toplumun geleceğini düşünendir.

Lider, kendi derdiyle dertlendiği gibi toplumun derdiyle dertlenendir.

Lider, her işinde hikmeti gözetendir.

Lider, kuşatan, kanat geren, affedendir.

Lider, konuştuklarıyla coşturan, amelleriyle harekete geçirendir.

Lider, yaşayan ve yaşatandır.

Lider, öne atılan, önde olan, önü açandır.

Lider, arkada olan, arkayı toplayan, arkada bırakmayandır.

Lider, ihtilafları hoş görüp tefrikanın önüne geçen kişidir.

Lider, hoş görülü ve bağışlayıcıdır.

Lider, adildir, adaletle hükmedendir.

Lider, cesurdur, cesaret verendir.

Lider, ihlaslıdır, riyadan uzak durandır.

Lider, fertlerini tanıyan onlarla hemhal olan kişidir.

Lider, gönlü kırıkların gönlünü alan kişidir.

Lider, görüldüğünde hakkı hatırlatan kişidir.

Lider, hak yolda çalışan ve çalıştıran kişidir.

Lider, hastalığına rağmen davayı ihmal etmeyendir.

Lider, ölümü unutmayan, ölünceye kadar da çalışandır.

Lider, hak yolda çığırlar açan, amel defteri kapanmayandır.

Lider, ardından söz ettirendir.

Lider, ölümün öldüremediği kişidir.

Lider, ölümünden sonra da liderdir.

İradesini kaybedip yola çıkmayanlara, yoldan korkanlara, yolda karşılaşacağı engelleri düşünenlere, gaflet içinde olanlara, gevşeklik gösterenlere, erteleyenlere, geride kalanlara ve dahi ümidini yitirenlere; en büyük liderimizden toparlanmamız için ikaz, iştiyak duymamız için müjde ve gönüllere şifa olacak kıymetli bir nasihat:

Ebu Hureyre radıyallahu anh’dan rivayet edildiğine göre Allah Rasûlü sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Allah’tan korkan kimse hemen yola koyulur. Kimde yola koyulursa menzile kavuşur. Dikkat edin! Allah’ın ticaret için ortaya koyduğu malı çok pahalıdır. Dikkat edin! Allah’ın ticaret eşyası cennettir.”[2]

Eğer yolda isek şükredelim, Allah’tan korktuğumuzun alametidir.

Eğer yolda değilsek inancımızı gözden geçirelim. Bizi yoldan alıkoyan gerekçeler nelerdir?

Yola çıkmaya niyetimiz varsa bunu hemen yapalım, biz geciktikçe menzil uzaklaşır.

Yol, çetin geliyorsa korkmayalım, çünkü müjde verilmiştir: “…Yola çıkan menzile kavuşur.”

Elde etmeye çalıştığımız şey ucuz değildir, farkında olalım.

Ucuz olmayana talip olan, ağır bedeller öder, bilelim.

Yolun sonu güzeldir, çünkü yolun sonu cennettir.

Cennet nihai menzil değildir, çünkü asıl menzil Yaradan’ı razı etmektir.

Yaşama dair amaçları olan, amaçlarına ulaşmak için hedefler koyan ve taşıdığı mücadele ruhu ile insanların önünde yürüyen, sağlam irade sahibi kişiler liderlerdir.

Liderler ölürler ancak davaları yaşar. Bedenleri gider ancak ruhları kalır. Adım atmazlar ama yürürler. Artık önde değillerdir ama halen önderdirler.

Kötülüklerin karşısında sağlam bir şekilde duracak, doğruluktan ayrılmayacak, arzu edilen yaşam şekline ulaştıracak güçlü iradeye sahip bir topluma; kişilerin kendilerini, ebeveynlerin çocuklarını, kanaat sahiplerinin topluluklarını âlimlerin talebelerini, dava sahiplerinin fertlerini terbiye etmeleriyle kavuşulur.  

[1]. UN World Drug Report 2020 (BM Dünya Uyuşturucu Raporu 2020) https://wdr.unodc.org/(12.02.2021)

[2]. Tirmizî, Hâkim, Zehebî, Beğâvi

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir